Hukuki Terimler Sözlüğü

En az 1 yıl çalışmış işçinin iş akdinin haklı veya haksız feshi durumunda çalıştığı her yıl için 30 günlük brüt giydirilmiş ücreti tutarında ödenen yasal tazminat.

Belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve yasal bildirim sürelerine uymaksızın fesheden tarafın diğer tarafa ödemek zorunda olduğu tazminat.

En az 30 işçi çalıştıran işyerlerinde 6 aylık kıdemi olan işçinin, geçerli bir sebep olmaksızın işten çıkarılması durumunda 1 ay içinde arabuluculuğa başvurarak açtığı dava.

İş, kira ve ticari davalarda mahkemeye gitmeden önce tarafların bağımsız bir arabulucu önünde uzlaşmayı denemelerini şart koşan zorunlu dava şartı.

Kiracının kiralanan taşınmazı belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlendiği resmi veya adi yazılı belge. Kira sözleşmesinden sonraki tarihte imzalanmalıdır.

5 yılı dolduran kira sözleşmelerinde tarafların TÜFE sınırlamasına tabi olmaksızın, bölgedeki emsal rayiçlere göre yeni kira bedelinin tespiti için açtığı dava.

Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülemeyen ve beklenmeyen olağanüstü durumlarda kira bedelinin değişen koşullara uyarlanması için açılan dava.

En az 1 yıllık evliliklerde eşlerin mali ve velayet konularında eksiksiz hazırlanan bir protokol üzerinde anlaşarak tek celsede sonuçlandırdıkları boşanma türü.

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer tarafça mali gücü oranında süresiz olarak ödenen nafaka.

Velayeti kendisine verilmeyen eşin, müşterek çocuğun bakım, barınma, sağlık ve eğitim giderlerine gücü oranında yapması gereken aylık mali katkı.

01.01.2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimidir. Evlilik birliği içerisinde emek ve karşılık verilerek elde edilen tüm kazanımların eşler arasında eşit paylaşılması esasıdır.

İlamsız icra takibine borçlunun haksız itirazı ile duran takibin devamını sağlamak ve borçludan %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı tahsil etmek için açılan dava.

Likid (belirli/hesaplanabilir) bir borca sırf takibi geciktirmek amacıyla haksız yere itiraz eden borçlu aleyhine hükmedilen, asıl alacağın en az %20'si oranındaki yasal tazminat.

Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş insanı gibi hareket etmesi zorunluluğudur. Bu kural gereği tacirler aşırı sözleşme cezalarını kural olarak indiremez.

Sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi halinde borçlunun alacaklıya ödemeyi taahhüt ettiği önceden belirlenmiş caydırıcı tazminat tutarı.

Sağlık personelinin bilgisizlik, deneyimsizlik veya ilgisizliği nedeniyle hastanın zarar görmesi durumudur. Tıbbi standartlara ve mesleki özen yükümlülüğüne aykırı her eylem malpraktis teşkil eder.

Tıbbi standartlara tam uyulmasına ve hekimin her türlü özeni göstermesine rağmen meydana gelebilecek, önceden öngörülebilen ancak önlenemeyen olumsuz sonuçlardır. Hekim aydınlatma yapmışsa komplikasyondan sorumlu tutulamaz.

Hastanın yapılacak cerrahi veya tıbbi müdahalenin riskleri, faydaları ve alternatifleri hakkında hekim tarafından anlaşılır biçimde bilgilendirilerek özgür iradesiyle rıza göstermesidir. Eksik onam halinde müdahale hukuka aykırı sayılır.

Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre estetik ve diş protez gibi tedavi dışı güzelleştirme operasyonları vekalet değil eser sözleşmesidir. Hekim sadece özen değil, kararlaştırılan 'sonucu garanti etme' taahhüdü altındadır.

Emniyet veya savcılık ifadesinde kişinin susma hakkı, müdafi (avukat) tayin etme hakkı, somut delil toplanmasını isteme hakkı ve yakınına haber verme hakkıdır. Avukatsız alınan ifadeler hükme esas alınamaz.

Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen tutuklama kararına karşı kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 7 gün içinde Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde yapılan adli kontrol veya tahliye talepli yasal itirazdır.

2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezalarında sanığın 5 yıllık denetim süresine tabi tutulmasıdır. Denetim süresinde kasıtlı suç işlenmezse dava düşer ve adli sicil kaydı (sabıka) oluşmaz.

Haksız bir eylem, iş kazası, trafik kazası veya tıbbi hata sonucu ölen bir kimsenin yaşarken fiilen baktığı veya gelecekte bakacağı kişilerin (eş, çocuk, anne-baba) uğradıkları gelir kaybının tazminidir.

Hukuka aykırı fiil veya sözleşme ihlali sebebiyle kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmenin (maddi) veya duyulan acı, elem ve ızdırabın giderilmesi (manevi) amacıyla hükmedilen para alacağıdır.

Boşanmada evlilik birliğinde edinilen malların tasfiyesi davasında, diğer eşin malına kişisel malından karşılıksız katkıda bulunan veya artık değere yarı yarıya ortak olan eşin nakdi alacak hakkıdır.