Şirketlerde Ticari Alacak Tahsili ve İtirazın İptali Davası (İİK m. 67)
Faturaya dayalı icra takibi, borçlunun kötü niyetli itirazı, zorunlu ticari arabuluculuk süreci, %20 icra inkar tazminatı ve ticari defterlerin delil niteliği.
Av. Oğuzhan Aslan
Karaş & Aslan Hukuk Bürosu · İstanbul Barosu
- 1.Ticari Alacaklarda İcra Takibi Nasıl Başlatılır?
- 2.Borçlunun İtirazı ve Takibin Durması
- 3.Zorunlu Ticari Arabuluculuk Şartı (TTK m. 5/A)
- 4.İtirazın İptali Davası (İİK m. 67) ve 1 Yıllık Hak Düşürücü Süre
- 5.%20 İcra İnkar Tazminatı Nedir?
- 6.Ticari Defter ve Kayıtların Delil Niteliği (HMK m. 222)
- 7.İcra Takibi ile İtirazın İptali Davası Karşılaştırması
§ Ticari Alacaklarda İcra Takibi Nasıl Başlatılır?
Ticari hayatta mal veya hizmet teslim edilmesine rağmen faturanın ödenmemesi durumunda alacaklı şirket, borçlu aleyhine doğrudan İlamsız İcra Takibi (Genel Haciz Yolu - Örnek No: 7) başlatabilir.
İcra müdürlüğü borçluya ödeme emri tebliğ eder. Borçlunun bu ödeme emrini tebliğ aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde borca, faize veya yetkiye itiraz etme hakkı vardır.
§ Borçlunun İtirazı ve Takibin Durması
Borçlu şirket veya şahıs 7 günlük yasal süre içinde icra dairesine itiraz dilekçesi verirse icra takibi kendiliğinden durur.
Uygulamada borçlular, haciz baskısından kurtulmak ve süreci 1-2 yıl uzatmak amacıyla hiçbir gerekçe göstermeksizin "böyle bir borcum yoktur" diyerek kötü niyetli itirazda bulunmaktadırlar.
§ Zorunlu Ticari Arabuluculuk Şartı (TTK m. 5/A)
Takip durduktan sonra alacaklı şirketin dava açabilmesi için Arabuluculuk Dava Şartı bulunmaktadır:
- Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak davalarında doğrudan mahkemeye gidilemez.
- Arabuluculuk görüşmelerinde uzlaşma sağlanamazsa Arabuluculuk Son Tutanağı düzenlenir. Dava ancak bu tutanakla birlikte açılabilir. Aksi takdirde dava usulden reddedilir.
§ İtirazın İptali Davası (İİK m. 67) ve 1 Yıllık Hak Düşürücü Süre
Alacaklı şirket, itirazın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde Asliye Ticaret Mahkemesi'nde İtirazın İptali Davası açmalıdır.
Mahkeme yargılama sonucunda borçlunun itirazının haksız olduğuna kanaat getirirse:
- Borçlunun itirazının iptaline karar verir.
- Takip kaldığı yerden devam eder ve borçlunun banka hesapları, taşınmazları ve araçları üzerine derhal haciz konulabilir.
§ %20 İcra İnkar Tazminatı Nedir?
İİK m. 67/2 uyarınca alacağın likit (faturaya, irsaliyeye veya cari hesaba dayalı belirli) olması durumunda mahkeme, itirazında haksız çıkan borçluyu asıl alacağın en az %20'si oranında İcra İnkar Tazminatı ödemeye mahkum eder.
Bu düzenlemenin amacı, borcunu bildiği halde takibi sürüncemede bırakmak isteyen borçluları cezalandırmaktır.
§ Ticari Defter ve Kayıtların Delil Niteliği (HMK m. 222)
İtirazın iptali davalarında en önemli ispat aracı tarafların ticari defterleridir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 222 uyarınca bir şirketin ticari defterlerinin lehine delil sayılabilmesi için:
- Kanuna göre eksiksiz tutulmuş olması,
- Açılış ve kapanış noter onaylarının süresinde yapılmış olması,
- Karşı tarafın defterlerindeki kayıtlarla veya BA-BS formlarıyla çelişmemesi gerekir.
§ İcra Takibi ile İtirazın İptali Davası Karşılaştırması
Ticari alacağın tahsilinde icra takibi ile dava aşaması arasındaki temel farklar:
| Yasal Aşama / Kriter | İlamsız İcra Takibi (Örnek No: 7) | İtirazın İptali Davası (İİK m. 67) |
|---|---|---|
| Yasal Dayanak | 2004 Sayılı İİK m. 58 vd. | 2004 Sayılı İİK m. 67 |
| Yetkili Makam | İcra Müdürlüğü | Asliye Ticaret Mahkemesi |
| Arabuluculuk Şartı | Arabuluculuk zorunlu değildir | TTK m. 5/A uyarınca dava şartıdır |
| Ortalama Süre | İtiraz olmazsa 7 günde kesinleşir | 8 ila 14 Ay (Bilirkişi ve defter incelemesi) |
| İcra İnkar Tazminatı | Takip aşamasında talep edilemez | Haksız itiraz eden borçluya %20 ek tazminat çıkar |
⚖️ Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi Hesaplayıcı
Arabuluculuk Ücreti Hesaplama Aracı
Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) esas alınmıştır
Tarafların üzerinde uzlaştığı kıdem, kira veya ticari alacak miktarı.
Kural olarak iki tarafça yarı yarıya (%50 - %50) ödenir.
Sıkça Sorulan Sorular
- 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 67
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A
- 6100 Sayılı HMK m. 222
Av. Oğuzhan Aslan
Karaş & Aslan Hukuk Bürosu Kurucu Ortak Avukatı
İstanbul Barosu siciline kayıtlı olup; sağlık hukuku ve malpraktis, boşanma ve aile hukuku, iş hukuku ve sözleşmeler alanında uyuşmazlık çözümü ve dava takibi yürütmektedir.
Bu Makale Konusunda Sorularınız mı Var?
Davanızın şartları, protokol hazırlanması veya tazminat haklarınız hakkında doğrudan avukatlarımızla iletişime geçebilirsiniz.